Menu
Menu
Menu
energie uit gezonde vetten

1. Gezonde vetten: stop met zaad-oliën

Waar denk jij aan bij ‘gezonde vetten’?

Keto Engels ontbijt

Je denkt dan waarschijnlijk niet aan vettere stukken vlees of vis of verzadigde (dierlijke) vetten. De meeste mensen zullen niet aan een Engels ontbijt met gebakken eieren, worstjes, spek, eventueel makreel denken.

Dit is helemaal niet gek, want jarenlang is ons verteld dat verzadigde vetten slecht voor ons zijn.

 

 

De Franse Paradox: veel verzadigde vetten en minder hart-en vaatziekten

De Fransen eten vergeleken met mensen in andere landen heel veel roomboter (een croissantje bestaat voor een derde uit roomboter!) maar toch hebben ze minder hart-en vaatziekten dan landen waar de bevolking veel minder roomboter eet.

Dit wordt de ‘Franse paradox’ genoemd. Maar misschien is het helemaal geen paradox en is het eigenlijk heel logisch.

 

statines en margarineMensen hebben sinds hun ontstaan dierlijke vetten gegeten.

Zaad-oliën bestaan pas heel kort. De fabricage van margarine en plantaardige frituur olie, sla-olie etc. begon in de zeventiger jaren van de vorige eeuw.

Terwijl de ‘moderne’ mens al zo’n 200,000 jaar dierlijke vetten eet en onze voorgangers deden dit ook. Als je onze voorgangers ook meetelt dan eten we dus al miljoenen jaren verzadigde vetten en toch zijn we niet uitgestorven!

 

Het eten van zaad-oliën is dus een groot experiment, waar de meeste mensen aan meedoen zonder het zich bewust te zijn en zonder hier ooit toestemming voor gegeven te hebben. En veel keus hebben ze niet, want in al het bewerkte eten zitten zaad-oliën, ook in biologisch eten.

Michael Moss Zout Suiker VetZaad-oliën zitten ook in eten waar je überhaupt helemaal geen vet in zou verwachten. Het wordt letterlijk overal in gestopt.

Dit is logisch want als voedselfabrikanten de juiste combinatie van vet, zout en suiker in een product doen, is het heel moeilijk om te stoppen met het eten van zo’n product. Dit is waarom je maar door blijft eten.

Het heeft dus niks met jou te maken, maar met wat in je voeding zit. Het is speciaal gemaakt zodat je hersens geen verzadigingssignalen ontvangen. Heel slim, maar heel ongezond. Hier kan je daar meer overlezen. 

De meeste mensen zijn op advies van artsen steeds minder verzadigde vetten gaan gebruiken en steeds meer vetarme producten of plantaardige vetten (bijvoorbeeld margarine) gaan kopen. Zijn we er slanker en gezonder door geworden?

Welke oliën zijn zaad-oliën?

Voorbeelden van ongezonde zaad-oliën zijn:

  • zonnebloemolie
  • koolzaadolie
  • palmolie
  • raapzaadolie
  • maisolie
  • sesamolie
  • katoenzaadolie
  • rijstolie
  • soja-olie
Plantaardige oliën veroorzaken chronische ontstekingen

Deze lijst is niet compleet, want er komen continu ‘nieuwe plantaardige oliën’ bij. Niet alle plantaardige olie is trouwens slecht. Producten die van nature veel vet bevatten en waar je dit vet ook heel makkelijk (zonder chemicaliën!) uit kan halen, zoals extra vierge olijfolie, extra vierge avocado olie en extra vierge kokosolie, zijn geen probleem. 

Waarom zijn zaad-oliën ongezond?

Zaad-oliën behoren tot de ‘meervoudige onverzadigde vetzuren’. Er zijn twee problemen met deze oliën, namelijk ze zijn:

  1. chemisch niet stabiel; en
  2. hoog in Omega 6 vetzuren.

1. Chemisch niet stabiel: Oxidatie

Plantaardige oliën bevatten chemicaliën

Zaad-oliën zijn eigenlijk helemaal geen ‘natuurlijke’ oliën.

Ze ondergaan tal van chemische processen voordat ze in het flesje in je keukenkastje belanden.

Door die processen wordt de structuur van de moleculen verandert. Als gevolg hiervan kunnen ze makkelijk ‘oxideren’.

Oxideren betekent het maken van verbindingen met zuurstof (en dit is in dit geval niet goed!). Zaad-oliën oxideren door contact met hitte (koken dus).

Meubelolie maakt hout mooi glanzend, maar je wilt dat niet in je bloedvaten

Het is niet voor niks dat walnoot-olie en lijnzaad-olie (lijnolie) gebruikt worden om houten meubels en vloeren te onderhouden (in plaats van lak).

Hier maak je juist van de oxidatie-eigenschappen gebruik om een mooi laagje op je meubels te krijgen!

Het zal duidelijk zijn dat je niet zo’n mooi laagje (in de vorm van ge-oxideert LDL cholesterol deeltjes) in je aderen wil hebben. Die slippen dan namelijk dicht en dat kan dan tot een hart-infarct leiden.

Oxidatie en chronische onstekingen

Eigenlijk allemaal best logisch dus, alleen wisten we dit tot voor kort nog niet. Door de oxidatie van zaad-oliën in ons lichaam komen vrije radicalen vrij. Deze veroorzaken schade aan onze cellen.

We weten inmiddels dat veel ziekten beginnen door dat cellen beschadigd zijn.

Beschadigde cellen kunnen leiden tot ondermeer kanker, zenuwaandoeningen, ziekte van Alzheimer, ziekte van Parkinson, maar ze versnellen ook het verouderingsproces (en dus ook dementie).

Het goede nieuws is dat je lichaam in staat is om beschadigde cellen op te ruimen als het de kans krijgt. Het doet dit via een heel bijzonder proces dat autofagie heet. Hier kan je daar meer over lezen. 

2. Chronische ontstekingen

Zonnebloemolie veroorzaakt chronische ontstekingen

Als je teveel zaad-oliën door je voeding binnenkrijgt zal dit leiden tot chronische ontstekingen.

Chronische ontstekingen leiden tot beschadigde cellen en dat leidt weer tot van allerlei ziekten.

Zonnebloemolie is niet gezond

Zaad-oliën bevatten veel Omega 6 vetzuren en vooral veel linoleic zuur.

Eén van de vele rollen van Omega 6 is om ontstekingsreacties in ons lichaam te veroorzaken.

Ontstekingen behoren tot onze overlevingsmechanismen: ze zijn heel belangrijk als afweer tegen ziekten of om verwondingen te genezen.

Het wordt echter een probleem, als je teveel Omega 6 oliën binnenkrijgt. De ontstekingsreactie gaat dan chronisch worden, je krijgt dan dus chronische ontstekingen.

Juiste verhouding

Gelukkig gaan Omega 3 oliën ontstekingen juist tegen. Het is daarom heel belangrijk dat we Omega 3 en Omega 6 olie in de juiste verhouding binnenkrijgen. Op die manier kunnen we ervoor zorgen dat we wel al het goede dat Omega 6 oliën ons te bieden hebben krijgen, maar zonder chronische ontstekingen dankzij de juiste hoeveelheid Omega 3 oliën.

In het verre verleden kregen we door onze voeding ongeveer evenveel Omega 3 als Omega 6 olie binnen. Nu krijgen we echter wel 15 of zelfs 16 keer zoveel Omega 6 olie als Omega 3 olie binnen door onze voeding! Ons lichaam is hier niet voor gemaakt en functioneert nog zoals in de oertijd en toen kregen we heel andere voeding binnen.

Overal zitten zaad-oliën in

Toch is het relatief recent, dat dit een groot probleem is geworden. Dit proces begon eind jaren ’60 van de vorige eeuw. Verzadigd vet werd langzamerhand vervangen door kunstmatig geproduceerde vetten, zoals margarine, etc.

Tegenwoordig worden aan bijna alle producten zaadoliën (Omega 6 dus) toegevoegd. Dit geldt dus niet alleen voor duidelijk bewerkte producten, maar ook voor bijvoorbeeld geroosterde nootjes!

Ga maar eens op de etiketten kijken, je zal je waarschijnlijk verbazen! In vrijwel elk potje, blikje of pakje zal je zien dat zaadoliën zijn toegevoegd. Het maakt ook niks uit of je biologisch of niet-biologisch koopt. Vind maar ergens mayonaise of drinkbouillon zonder toegevoegde zaad-oliën!

Ik heb eindelijk kippendrinkbouillon zonder zaad-oliën gevonden en verkoop die in mijn webwinkel. Ik heb echter nog steeds nergens mayonaise zonder zaad-oliën kunnen vinden. Dat is waarom ik mayonaise bijna altijd zelf maak. Hier kan je lezen hoe je dat doet.

Let ook op als je een blikje vis (sardientjes, zalm, tonijn bevatten Omega 3) koopt. Deze soorten vis zijn een goede bron van Omega 3, maar het is dan natuurlijk een bijzonder slecht idee als je ze in een olie koopt die hoog in Omega 6 is (zaadolie dus). Of wat denk je van olijven? Je denkt waarschijnlijk dat olijven in olijfolie zitten? Nou, in het algemeen niet, olijven zitten meestal in zonnebloemolie en dit heeft niks met prijs te maken! Hele dure olijven zitten vaak ook in zonnebloemolie. Je kan ze dan dus veel beter in een beetje water kopen.

Gezonde vetten: wat dan wel?

De oermens had zelden kanker. We weten ook dat inheemse volkeren eigenlijk vrijwel geen kanker hadden totdat ze met Westerse voeding in aanraking kwamen.

Vroeger aten mensen hoofdzakelijk dierlijke vetten, denk dan aan spek, roomboter van koeien die gras en geen graan aten, reuzel, ossenwit, ganzenvet, eendenvet en vette stukken vlees en vis.

volle melk in plaats van magere melk

Bovendien waren zuivelproducten altijd volle producten van koeien die op de wei liepen: volle melk, volle yoghurt, room met een hoog vetpercentage.

In Mediterrane landen werd veel koudgeperste olijfolie gebruikt, maar ook nog steeds dierlijke vetten.

Beste vet om te frituren

Frituur in extra virgin olijfolie

Je hebt om te frituren een bron van vet nodig. Tegenwoordig worden speciale frituurolie’s gepromoot en die bestaan natuurlijk uit zaad-olie.

Het is veel beter om dierlijke vetten zoals reuzel of ossewit te gebruiken als je gaat frituren, al kan je ook in extra vierge olijfolie frituren.

Tot voor kort werd gedacht dat het slecht was om extra vierge olijfolie te veel te verhitten. Dit blijkt echter niet zo te zijn al gaan sommige van de goede stoffen die in extra vierge olijfolie zitten (polyfenolen) wel verloren als het te heet wordt.

Recent Australisch onderzoek heeft aangetoond dat het rookpunt van een olie geen goede maatstaf is om te bepalen of een olie voor frituren (hoge verhitting) geschikt is of niet.

Het blijkt dat juist extra vierge olijfolie en extra vierge kokosolie niet alleen veel stabieler zijn, maar ook de minste slechte stoffen (lipid peroxides en aldehydes) produceerden als ze verhit worden. Tegen alle verwachtingen van de onderzoekers in, waren de meest ongezonde oliën, de oliën met een hoog rookpunt. Dit waren dus de oliën waar ons jarenlang van verteld is dat ze gezond zouden zijn: zonnebloemolie, raapzaadolie, canola olie, pinda olie, avocado olie.

Frituren is niet gezond

Ondanks dit onderzoek, is het natuurlijk nog steeds een goed idee om niet te vaak te frituren.

Als je frituurt is het frituurvet (of olie) extreem heet, waardoor je eten heel snel gaar is en vaak aan de buitenkant een lekker krokant korstje krijgt.

De extreme verhitting verandert de chemische samenstelling van je voedsel. Hier kan acrylamide (een kankerverwekkende stof in ratten en hoogstwaarschijnlijk ook voor mensen) door ontstaan. Het is daarom aan te raden om niet te vaak te frituren, zelfs niet in reuzel, ossenwit, extra vierge olijfolie of extra vierge kokosolie.

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

error: De content van dit website heeft copyright bescherming.
cookie

De informatie op keto-recepten.nl is niet bedoeld als medisch advies. Als je dit website gebruikt, bevestig je hiermee dat je de disclaimer gelezen hebt en hiermee akkoord gaat. We gebruiken cookies om ervoor te zorgen dat dit website zo soepel mogelijk draait en om informatie te verzamelen om de content van het website zo goed mogelijk aan de bezoekers aan te passen. Als je doorgaat met het gebruiken van de website, gaan we er vanuit dat je hiermee instemt.​