Veel mensen met overgewicht hebben last van een te hoge bloeddruk.

Vaak wordt gedacht dat dit een op zichzelf staande ziekte is. Hier is nooit bewijs voor gevonden. Onderzoek heeft echter wel aangetoond dat het samen gaat met een grotere kans op hart- en vaatziektes en hersenbloeding/beroerte. Wat niet duidelijk is of deze dingen door een te hoge bloeddruk veroorzaakt worden of dat een te hoge bloeddruk het gevolg is van bijvoorbeeld hart- en vaatziektes. Hier wordt dan ook nog steeds veel onderzoek naar gedaan.

Wat is bloeddruk?

Je hart pompt je bloed met een flinke kracht door je lichaam. Dit zorgt voor druk op je bloedvaten: de bloeddruk. 

Bloeddruk is dus de druk die door bloed op de wanden van bloedvaten wordt uitgeoefend. Meestal verwijst het naar de druk die wordt uitgeoefend op slagaders, dat zijn de bloedvaten die bloed van het hart wegvoeren.

Boven – en onderdruk

Je bloeddruk bestaat uit twee getallen: de bovendruk en de onderdruk. Het wordt gemeten in millimeter kwik, afgekort als mm Hg.

Het bovenste getal is de systolische druk en het onderste getal is de diastolische druk. De systolische druk is de hoeveelheid druk in je bloedvaten wanneer de hartspier samentrekt. Dit is de maximale druk die op de wanden van de bloedvaten wordt uitgeoefend.

De diastolische druk is de druk in je slagaders tussen hartslagen in. Deze waarde is lager dan de systolische druk omdat het hart minder kracht uitoefent op de vloeistoffen tegen de vaatwanden. Dit is het onderste getal, de onderdruk.

Bloeddruk is niet constant

Je bloeddruk is niet gedurende de hele dag en nacht hetzelfde. Zo is het ’s nachts lager en stijgt het als je wakker wordt. Gedurende de dag neemt het weer wat af, om vervolgens aan het einde van de middag weer wat toe te nemen.

Je bloeddruk stijgt ook als je organen en spieren extra zuurstof en voeding nodig hebben. Het gaat bijvoorbeeld omhoog als je gaat sporten, je heel erg inspant, je heel emotioneel bent of als je pijn hebt.

Normaal of te hoog?

Je hebt een normale bloeddruk als deze onder de 140/90 mm Hg is. Hier kan je daar meer over lezen.

In Amerika worden inmiddels andere waarden aangehouden en wordt normaal nu als onder de 130 in plaats van 140 mg Hg gezien. De vraag hierbij is of dit door de bloeddrukmedicatie industrie gedreven is. Hier kan je daar een filmpje over zien.

Waarom is een hoge bloeddruk slecht?

Onderzoek heeft laten zien dat er een verband is tussen een heel hoge bloeddruk en je kans op hart- en vaatziekten. Echter het is geen ziekte op zichzelf. Het is ook geen symptoom van een ziekte. Het is wel een signaal dat er iets mis is met je lichaam.

Dit betekent dus ook dat je bloeddruk met medicijnen verlagen zonder de oorzaak aan te pakken, het echte probleem mogelijk maskeert. De Schotse dokter Malcolm Kendrick die heel veel onderzoek naar hart- en vaatziektes doet, heeft hier meerdere blogs over geschreven. Hier kan je er eentje vinden.

Het is overigens ook niet zo dat als je bloeddruk lager dan 140/90 mm HG is de kans op hart- en vaatziekten kleiner wordt. Het is waarschijnlijk dus niet een kwestie van hoe lager, hoe beter. Hier kan je dat onderzoek vinden.

Bloeddruk meten

Als je niet weet of je een te hoge bloeddruk hebt of niet, kan je dit door je huisarts laten opmeten. Je kan ook online een bloeddrukmeter bestellen, zodat je zelf thuis je bloeddruk en hartslag kan meten. Kies wel voor een medisch gecertificeerde bloeddruk meter, want hij moet wel betrouwbaar zijn.

Voor een betrouwbare meting is het belangrijk om steeds op dezelfde manier je bloeddruk te meten en je bloeddruk 3x achter elkaar te meten.

Juiste maat manchet

Het is belangrijk dat je het manchet op de goede maat koopt. Je moet de omtrek in het midden van je bovenarm meten (in cm) en dan weet je welk manchet je nodig hebt.

Op de goede plaats

Je meet je bloeddruk altijd op dezelfde arm. Kies de arm die je het minst gebruikt, dus als je rechtshandig bent kies dan je linkerarm.

Het is belangrijk dat de manchet niet te strak zit en dat je arm ontbloot is, dus doe het niet over kleding. Op het manchet staat een streepje of driehoekje, dit is het artery mark. Dit streepje of driehoekje moet op de ader aan de binnenkant van de arm gelegd worden.

Tijdens het bloeddruk meten is het belangrijk om je arm op een tafel te leggen en stil te zitten. Het manchet moet ter hoogte van je hart zitten – dit is ongeveer 2 cm boven je elleboog. Het is belangrijk om je voeten naast elkaar te zetten en je benen niet te kruisen. Zit verder stil, ontspan zoveel mogelijk en praat niet.

Wanneer?

Als je je eigen bloeddruk wilt meten, zorg dan dat je het niet direct na een activiteit, eten, koffie drinken of roken doet. Probeer eerst 5 minuten te ontspannen.

Normale bloeddruk

Een normale bloeddruk ligt tussen de 120 – 140 mm Hg (bovendruk) en onder de 90 mg Hg (onderdruk). Thuis ben je vaak meer ontspannen en dat is waarom een normale bloeddruk thuis 135/85 mm Hg is. In de Verenigde Staten is het advies 120/80 mg Hg.

Hoge bloeddruk

Je hebt een hoge bloeddruk als de bovendruk tussen de 140 -180 mm Hg ligt (of hoger) en/of de onderdruk boven de 90 mg Hg ligt.

Ernstig verhoogde bloeddruk

Een ernstig verhoogde bloeddruk ligt boven de 180 mm Hg.

Oorzaken

Een te hoge bloeddruk is vaak nauw verbonden met:

• roken
• overgewicht
• insuline resistentie
• veel bewerkt eten (veel zout)
• veel koolhydraten (producten met suiker) eten
• drop en zoethout (daarom ook nooit veel in één keer hiervan eten)
• kaliumtekort
• bepaalde kruiden
• stress
• verstoorde slaap/slaapapneu
• alcohol en drugs
• te weinig beweging
• ouderdom
• genen
• bepaalde medicijnen (bijvoorbeeld NSAID, aspirine)
• bepaalde aandoeningen (bijvoorbeeld nierproblemen)
• leeftijd (mensen over 65 hebben een hogere bloeddruk)
• onbekend (soms kan er geen oorzaak gevonden worden)

Keto dieet en hypertensie

Het keto dieet kan helpen met je bloeddruk te verlagen doordat je:

• geen bewerkt eten meer eet (aan bewerkt eten is vaak veel zout toegevoegd)
• weinig koolhydraten en geen suiker meer eet
• insuline gevoeligheid vergroten
• relatief meer nitraatrijke groenten eet
• meer kalium en magnesium binnenkrijgt (eventueel via elektrolyten supplement)
• gewicht verliest
• minder stress
• beter slaapt

Afvallen: 1 kilo = 1 mm HG

Volgens de Mayo Clinic kan elke kilo gewichtsverlies leiden tot een 1 mm HG lagere bloeddruk (als je een te hoge bloeddruk hebt). Dit maakt gewichtsverlies één van de beste manieren om je bloeddruk te verlagen.

Toch gaat het niet alleen maar om overgewicht. Als je slank bent maar veel vet rond je middel hebt (zie hier om te meten), dan heb je ook een hogere kans op een te hoge bloeddruk.

Beweging: 5-8 mm HG lager

Ook volgens de Mayo Clinic is er een direct verband tussen beweging en je bloeddruk.

Als je zo’n 150 minuten per week beweegt of meerdere dagen per week zo’n 30 minuten per dag, dan kan je op die manier ook je bloeddruk verlagen met zo’n 5-8 mm HG als je last hebt van een te hoge bloeddruk. Als je hiermee stopt, kan je bloeddruk wel weer omhoog gaan!

Een andere hele goede optie is om na elke maaltijd een wandeling te maken, dit helpt niet alleen met de vertering van je voedsel maar ook met je bloeddruk.

Gezonde leefstijl: eten, slaap, beweging, minder stress

Er is steeds meer bewijs dat de combinatie van gezond eten (geen suiker!), afvallen, betere nachtrust en minder stress goed kan helpen om je bloeddruk te verlagen.

Er zijn ook nog andere dingen die je kunt doen, namelijk:

• cardiofitness (hardlopen, zwemmen, etc.)
• Viniyoga (yoga die focust op ademhaling)

Hier kan je daar meer over lezen.

Tips om je bloeddruk zonder medicijnen te verlagen

Dit is het advies van Dr Malcolm Kendrick, een Schotse huisarts die veel onderzoek naar hart- en vaatziektes doet:

• Verhoog het kaliumverbruik (spinazie, avocado, broccoli, champignons, komkommers, courgette, aubergine, yoghurt)
• Ga op een vetrijk, koolhydraatarm dieet
• Gebruik ontspanningstechnieken: mindfulness, yoga, etc.
• Doe aan lichaamsbeweging
• Ga in de zon – dit stimuleert de vaatverwijdende NO (nitraatoxide) synthese
• Probeer L-arginine en L-citrulline – dit stimuleert de vaatverwijdende NO (nitraatoxide) synthese
• Verhoog het magnesiumverbruik

Dit zijn de 9 tips van Dr Ken D Berry om op een natuurlijke manier zelf je bloeddruk te verlagen:

• breng je insuline niveau omlaag door koolhydraatarm/keto te gaan eten (geen suiker, geen graanproducten)
• verminder chronische ontstekingen (geen suiker, graanproducten en geen zaad-oliën), want door ontstekingen ga je meer vocht vasthouden
• zorg dat je voldoende magnesium dagelijks binnenkrijgt
• zorg dat je voldoende kalium binnenkrijgt
• leer hoe om te gaan met chronische stress
• zorg voor goede nachtrust: op tijd naar bed en sta op tijd op zodat je ochtend zonlicht krijgt
• stop met alcohol
• krijg meer zon, zon maakt nitraatoxide aan in je huid en dat is een natuurlijke bloeddrukverlager
• stop met mondwater want die doden de bacteriën in je mond en juist die bacteriën maken nitraatoxide en dat helpt met je bloeddruk verlagen

Medicijnen aanpassen

Als je onder behandeling van een arts bent en/of medicijnen slikt is het belangrijk dat je eerst met je arts overlegt voordat je het keto dieet gaat volgen. Het keto dieet kan namelijk al heel snel helpen (soms binnen enkele dagen) met het verlagen van je bloeddruk en dat betekent dat je medicijnen tijdig moeten worden aangepast. Een te lage bloeddruk is niet goed voor je. Sommige mensen merken na een aantal dagen op het keto dieet al een verschil.

Symptomen van een te lage bloeddruk

Het is daarom van belang om te weten wat de symptomen hiervan zijn:

• slap voelen
• vermoeidheid
• duizeligheid

Extra zout?

Als je net met het keto dieet begint, zal je normaal gesproken extra zout of drinkbouillon willen gebruiken. Dit helpt namelijk met keto griep te voorkomen. Als je opeens helemaal geen bewerkt eten meer eet, krijg je veel minder zout en dus ook veel minder natrium via je voeding binnen. Bovendien raak je in de eerste twee weken dat je heel koolhydraatarm eet heel veel vocht kwijt. Met dat vocht raak je ook elektrolyten kwijt en daardoor kan je een elektrolyten onbalans krijgen. Dit is de oorzaak van keto griep.

Als je echter een hoge bloeddruk hebt, dan kan dit extra zout je bloeddruk nog verder verhogen. Dit geldt dus ook voor drinkbouillon. Overleg dan eerst met je arts wat de beste aanpak is, en of het een goed idee is om een elektrolytensupplement te nemen.

Kalium en magnesium tekort

Vitamine D3/K2

Dit is een link naar een interessant filmpje van Dr Berg over waarom vitamine D zo belangrijk is voor je bloeddruk. Dr Berg adviseert 10,000-20,000 IU vitamine D3 gecombineerd met 100-200 mcg vitamine K2. Verder adviseert hij 1000 mcg kalium per dag.

Hier kan je een filmpje zien over hoe iemand succesvol van zijn bloeddrukverlagers af kwam.

Koffie (thee)

Koffie (en in mindere mate thee) kan ook leiden tot een hogere bloeddruk. Echter dit effect duurt slechts 2-3 uur en verdwijnt dan tenzij je de hele dag door koffie grote hoeveelheden drinkt. Het kan in zo’n geval een goed idee zijn om minder koffie te gaan drinken! Bovendien kan je door heel veel koffie te drinken een vitamine B1 tekort krijgen.

Het is daarom misschien een goed idee om de dag met een glas warm water met wat vers uitgeperste citroen of wat appelazijn te beginnen in plaats van een kop koffie.

Verdienmodel?

De ‘ideale’ bloeddruk wordt steeds maar lager. Dit heeft tot gevolg gehad dat steeds meer artsen zich afvragen of het gewoon een verdienmodel aan het worden is om meer bloeddrukmedicatie aan een veel grotere groep mensen voor de rest van hun leven te kunnen verkopen. Van wat ik kan zien speelt dit vooral in Amerika.

Ik geef hier links naar filmpjes van artsen die zich hier zorgen over maken. Al deze artsen zijn het erover eens dat een te hoge bloeddruk een belangrijke doodsoorzaak kan zijn. Waar zij echter vraagtekens bij zetten is dat de ‘ideale bloeddruk’ steeds lager wordt en daarom steeds meer mensen bloeddruk medicatie krijgen. Dit heeft ook te maken met het feit dat medisch onderzoek eigenlijk altijd door de industrie wordt gefinancierd en zij hebben een direct belang bij een bepaalde uitkomst en kunnen dus besluiten om onderzoek dat niet de gewenste uitkomst geeft niet te publiceren en alleen te publiceren wat wel de gewenste uitkomst geeft. Dat veroorzaakt bias en dat is problematisch. Een andere taktiek is om een onderzoek voortijdig te be-eindigen om de gewenste uitkomst te krijgen. Helaas is ‘wetenschappelijk onderzoek’ vaak niet neutraal en zijn ‘wetenschappers’ ook lang niet altijd neutraal. Hier zijn talloze boeken over geschreven, zoals bijvoorbeeld ‘Bad Science’.

• Dr Annette Bosworth (op youtube Dr Boz): link – dit gaat niet alleen over bloeddruk, maar ook over hoe artsen betaald worden om bepaalde targets te halen en hoe onderzoek gemanipuleerd kan worden om de gewenste uitkomsten te geven.
• Dr Suneel Dhand: link – Hij denkt dat het niet mogelijk is om dezelfde ideale bloeddruk voor de hele bevolking op hetzelfde niveau te zetten. Bovendien legt hij uit dat het natuurlijk is dat bloeddruk hoger wordt naarmate je ouder wordt, vooral boven de 65. Bovendien denkt hij dat bijna alle gevallen van te hoge bloeddruk onder jongere mensen door insuline resistentie komt als gevolg van leefstijl issues.
• Dr Sanjay Gupta (York Cardiology): link

Hier kan je kijken naar een Hypertension Masterclass waarbij experts zoals Dr Robert Lustig uitleggen wat het is, wat de oorzaken zijn en wat je kan doen. Dr Robert Lustig legt onder andere uit dat zoutgebruik niet de echte oorzaak kan zijn. Voordat we koelkasten hadden, werd eten door middel van zout houdbaar gemaakt. Onze voorouders gebruikten 15 gram zout per dag, dus veel en veel meer dan wij doen. Toch hadden zij geen hoge bloeddruk. Dit betekent niet dat zout helemaal geen rol speelt, dit heeft vooral te maken met onze nieren. De vraag is waarom onze nieren een teveel aan zout niet meer kunnen uitscheiden. Het antwoord is: insuline. Als je insuline niveau hoog is kan je een teveel aan zout niet meer uitscheiden! Vandaag de dag zijn de meeste mensen niet meer gevoelig voor insuline, ze zijn insuline resistent. En dit wordt veroorzaakt door: suiker! Suiker veroorzaakt insuline resistentie. Insuline resistentie veroorzaakt de hoge bloeddruk. En de cirkel is rond. Vervolgens legt Robert Lustig uit wat de gevolgen van fructose voor je lever zijn en hoe een tekort aan nitraatoxide ook zorgt voor een hogere bloeddruk.

Robert Lustig stelt dat je een te hoge bloeddruk met medicatie omlaag kan krijgen (met neveneffecten), maar je lost het onderliggende probleem niet op. Je pakt alleen de symptomen aan.